در صورتی که برای صادرکننده امتیازاتی در نظر گرفته شود، ممکن است این تمایل وجود داشته باشد که ارزش کالای صادراتی تا حد امکان بالاتر اعلام شود و در صورتی که در نتیجه صادرات، الزاماتی از قبیل تعهد ارزی برقرار شود، این احتمال وجود دارد که ارزش کالای صادراتی، رقم کمتری اظهار گردد.
در این یادداشت، به نکاتی در رابطه با ارزش گمرکی کالای صدوری و نحوه رسیدگی به اختلافات ناشی از آن میپردازیم.
1- تعریف ارزش گمرکی کالای صدوری
با توجه به ماده 16 قانون امور گمرکی:«ارزش گمرکی کالای صدوری، عبارت است از قیمت فروش کالا برای صدور به اضافه هزینه بیمه، باربری و حمل و نقل و سایر هزینه هایی که به آن کالا تا خروج از قلمرو گمرکی تعلق میگیرد و از روی سیاهه و اسناد تسلیمی صادرکننده تعیین میگردد. در صورت عدم ارائه اسناد و یا نامتناسب بودن ارزش اظهار شده به دلایل مستند، گمرک ارزش کالای صدوری را با استعلام از مراجع ذی ربط و بر اساس قیمت عمده فروشی آن در بازار داخلی به اضافه هزینه هایی که تا خروج از قلمرو گمرکی به آن تعلق میگیرد تعیین مینماید.»
2- نحوه تعیین ارزش گمرکی کالا صدوری
ارزش گمرکی کالای صدوری، براساس سیاهه و اسناد تسلیمی صادر کننده تعیین میشود.
با توجه به ماده 16 قانون امور گمرکی و ماده 22 آیین نامه اجرایی آن، در صورت عدم ارائه اسناد و یا نامتناسب بودن ارزش اظهار شده، ارزش کالای صدوری با استعلام از مراجع ذیربط و براساس قیمت عمده فروشی آن در بازار داخلی به اضافه هزینه هایی که تا خروج از قلمرو گمرکی به آن تعلق میگیرد و پس از کسر مالیات ها و عوارض فروش تعیین خواهد شد. ضمناً هزینه های متعلقه به کالا بعد از خروج از قلمرو گمرکی از قبیل کرایه حمل و بیمه باربری جزء ارزش گمرکی کالای صدوری نمیباشد.
3- مرجع تعیین ارزش گمرکی کالای صدوری
با توجه به ماده 22 آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی، ارزش گمرکی کالای صدوری در صورت عدم ارائه اسناد و یا نامتناسب بودن آن توسط گمرک تعیین میشود. ضمناً گمرک میتواند کارگروهی متشکل از نمایندگان گمرک ایران و دستگاه های ذیربط شامل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، سازمان توسعه تجارت و وزارت خانه های ذیربط به منظور تعیین ارزش گمرکی کالای صدوری تشکیل دهد.
4- مرجع رسیدگی به ارزش گمرکی کالای صدوری
مطابق ماده 144 قانون امور گمرکی، مرجع رسیدگی به اختلافات ناشی از تعیین ارزش کالا «کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی» میباشد.
همانطور که در یادداشت «جایگاه قانونی و صلاحیت کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی» آمده است، رای کمیسیون مذکور قابل اعتراض در شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری میباشد.
وکلا و کارشناسان امور گمرکی گروه حقوقی شهرداد، راهنمای شما خواهند بود.
نویسنده : علیرضا بنی هاشم – وکیل پایه یک دادگستری
