گواهی انحصار وراثت الکترونیک؛ تحولی نوین در نظام قضایی

در سال جاری، صدور گواهی انحصار وراثت وارد مرحله‌ای نوین شده و فرآیند آن به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود. این تحول را می‌توان گامی مهم در راستای تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات قضایی و کاهش مراجعات حضوری دانست.

گواهی انحصار وراثت چیست؟

گواهی انحصار وراثت سندی رسمی است که برای تعیین وراث قانونی متوفی صادر می‌شود. این گواهی مشتمل بر مشخصات متوفی، اسامی و تعداد وراث، نسبت آنان با متوفی و میزان سهم‌الارث هر یک از ماترک است.

این سند مبنای انجام بسیاری از اقدامات حقوقی از جمله انتقال اموال، برداشت از حساب‌های بانکی، پیگیری مطالبات متوفی و سایر امور مالی و اداری مرتبط با ترکه محسوب می‌شود.

در شیوه جدید، پس از ثبت واقعه فوت در پایگاه اطلاعاتی سازمان ثبت احوال کشور و گذشت ۲۰ روز از تاریخ ثبت وفات، فرآیند صدور گواهی انحصار وراثت به‌صورت سیستمی آغاز می‌شود. در این سازوکار، بدون نیاز به مراجعه حضوری وراث به شورای حل اختلاف و بدون تقدیم دادخواست به شیوه سنتی، گواهی انحصار وراثت صادر و به ذی‌نفعان به صورت الکترونیکی ابلاغ  می‌گردد.

سامانه گواهی انحصار وراثت الکترونیک دارای مزایا قابل توجهی است، از جمله:

• حذف بخش عمده‌ای از تشریفات و فرآیندهای سابق
• کاهش اطاله دادرسی و تسریع در صدور گواهی
• صدور خودکار گواهی پس از گذشت مهلت مقرر
• محاسبه سهم‌الارث هر وارث با لحاظ قواعد حقوقی از جمله حجب، موانع ارث و وجود وصیت‌نامه رسمی ثبت‌شده که موجب افزایش دقت در تعیین سهم‌الارث و کاهش اختلافات احتمالی میان وراث می‌شود.

نحوه اعتراض به گواهی صادره

در صورتی که هر یک از وراث یا ذی‌نفعان نسبت به مفاد گواهی انحصار وراثت الکترونیک اعتراض داشته باشند، می‌توانند ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ، اعتراض خود را همراه با مستندات لازم از طریق سامانه ثبت احوال بارگذاری کنند.

اعتراض ثبت‌شده در هیات حل اختلاف اداره ثبت مورد بررسی قرار می‌گیرد. تصمیم این هیأت قطعی و لازم‌الاجرا است، مگر آنکه در مدت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ ورثه یا ذینفعان به آن اعتراضی داشته باشند که در این صورت نسبت به آن در دادگاه صالح تجدیدنظرخواهی شود.

صدور گواهی انحصار وراثت الکترونیک با کاهش مراجعات حضوری، تسریع در تعیین وضعیت وراث و افزایش دقت در محاسبه سهم‌الارث، گامی مؤثر در جهت تحقق عدالت الکترونیک و بهبود نظام خدمات‌رسانی حقوقی محسوب می‌شود.

با این حال،  از آنجا که آگاهی از مهلت‌های اعتراض و آثار حقوقی گواهی صادره همچنان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، وکلای متخصص گروه حقوقی شهرداد آماده خدمت رسانی و مشاوره در این زمینه به شما هستند.